Một trong những điều hiếm hoi mình không thích ở Sài Gòn là cái cách mà thời tiết vẫn nắng giòn như giữa trưa hè tháng 6 mặc dù giáng sinh đã tới gần, khiến mình mất đi cảm nhận chuyển động của mùa và năm. Như là mình dừng lại và an cư mãi tại 1 điểm trên dòng thời gian nhưng xung quanh mọi thứ vẫn chảy trôi không ngừng.

2025 là năm mình viết rất ít. Năng lượng hướng ra ngoài để xây dựng nhiều hơn là suy tưởng. Mình cho rằng đó là dấu hiệu tốt. Vì không trải thì khó có nghiệm lắm. Nỗi sợ vô nghĩa và sự hữu hạn của cuộc đời sẽ không bao giờ mất đi, bởi thế mình trộm nghĩ vừa có tiền vừa sợ sẽ tốt hơn là không có tiền và sợ =)))

Vài điều đổi thay

Nhiều điều tốt lên trong chiếc small business của mình, dù rằng có thể đó chỉ là 1 giai đoạn. Một cách biết ơn, mình tự cho rằng mình đang làm thứ phù hợp với bản thân và sẽ không ngại nếu làm nó cả đời, song luôn nhớ phải giữ trong tâm sự linh hoạt, thậm chí chút bất cần, để thích nghi với những điểm rẽ nếu có. Một thứ không cần và có thể sẽ không bao giờ đi được từ 1 tới 100 như ảo tưởng hay có của con người về sự phát triển trường tồn và tuyến tính, mà đơn giản là 1 phần của trải nghiệm sống,  là 1 buổi của ngày, 1 mùa trong năm. Nghe hơi tiếc và đau, nhưng đúng là trước vô thường một người nên học cách trau dồi năng lực đầu hàng. *sighh*.

Năm qua có khá nhiều thay đổi. Những điều chưa bao giờ nghĩ sẽ tới nhưng rồi giờ lại xem như thường lệ mới. Mình suy tư, nhưng mình thực tế. Tiền và tiện nghi giúp ta dễ dàng chấp nhận những đánh đổi về mặt cảm xúc, và đặc biệt cho ta tự do để thrive cả về vật chất lẫn tư duy. Mình sẽ không nói chỉ cần “làm đi, sẽ hết sợ”, bởi đúng là nhiều hơn đôi khi, phải bớt/hết sợ làm mới hiệu quả. Nghĩa là tiền quan trọng, 1 công việc ổn định, trước hết, là quan trọng. Vấn đề là, quan trọng tới khi nào? Đó là cái cần xem xét theo thời gian.

Một cách từ từ, mình trở nên kỷ luật và năng suất hơn. Khác hẳn với năm ngoái khi mình nghĩ suy quá nhiều lại dẫn tới ù lì. Mình bận rộn với trái tim đầy đặn và háo hức. Vẫn cố nấu ăn và chạy bộ. Âm thầm tận hưởng cảm giác nhẹ nhõm vì đã hoàn thành 2 thứ mình không thích nhưng biết là cần.

Một trong những điều chỉnh xứng đáng được trao giải Adjustment of the Year của mình chính là sự thay đổi trong tư tưởng làm video. Thay vì đặt nặng views và followers, mình chỉ làm video như 1 task kĩ thuật.  Rất nhỏ và giản đơn nhưng mình loay hoay mãi mới thật tâm yên ổn với việc flop liên miên. Tới giờ vẫn flop. Nhưng điều hay ho là 100 video flop vẫn tạo ra chuyển biến tích cực, chầm chậm nhưng bền bỉ, như mưa phùn thấm sâu vào lòng đất. Rồi hoa cỏ cứ thế mọc lên lúc nào chẳng hay. Chỉ khi thực sự nếm được hiệu quả của sự-flop này, mình mới được giải phóng khỏi áp lực khuôn mẫu từng níu mình đóng băng nguyên năm ngoái, và giờ có thể làm video với tâm thế nhẹ nhõm không khác gì đi mua café mỗi sáng là bao.

Vài điều vẫn cố

Giữa nhiều bận rộn như ý, đương nhiên luôn có những ngọn sóng trống rỗng chán đời vỗ vào bờ. Mình quá quen mặt chúng tới mức không thèm phản ứng. Dù lòng dạ khó chịu và ngứa ngáy như kiến bò trong khoang, mình vẫn làm những gì cần làm, ngủ, nằm, giải trí, rồi lại qua.

Nhận ra mọi cái biết trong đầu phải được chuyển tiếp vào cơ thể. Bởi cơ thể mới là nơi chứa trữ mọi pattern và phản xạ vô thức. Đầu chỉ biết thì không đổi thay được gì mấy. Nếu cảm giác trên cơ thể không được cảm nhận 1 cách có ý thức, thì biết 1000 ý niệm cũng không giúp được gì. Mình đang học transfer từ đầu sang cơ thể. Cái gồng, cứng, trình diễn, sợ, níu, nén,… phải được gọi tên và cảm nhận khi chúng biểu hiện thông qua các cảm giác trong/trên cơ thể. Thật may khi nguyên lí rất đơn giản ~ : biết và cảm nhận cảm giác đó, không thêm thắt 1 diễn giải nào từ cái đầu. Chỉ có thế. Đó là cách gỡ, tháo, nới lỏng duy nhất thực sự đem lại hiệu quả.

Thảnh thơi là một hiểu lầm. Cụ thể thì, nó là cách tiếp cận trong tâm lý chứ không nằm ở chỗ ít việc hay nhiều việc. Rất nhiều lúc mình tưởng rằng rảnh hơn sẽ tỉnh hơn, rốt cuộc mình chỉ thấy nặng nề và ì ạch. Thảnh thơi là một quyết định: Ok, tôi quyết định làm 01 cái này với nỗ lực không nghĩ tới 99 cái còn lại. Nghe ngược đời, nhưng thảnh thơi thực sự là một-nỗ-lực (!). Và mình vẫn chỉ đang cố nhớ, không quên điều này.

*

1 năm thật ngắn, 1 năm thật dài. Sau tất cả vẫn là lòng biết ơn lớn lao với mọi "bình thường" đã đến rồi đi. Còn nhiều dở dang và lộn xộn nhưng chắc tới đây cũng đủ để mình tạm hoàn thành chiếc moral task mà hễ cuối năm lại thấy có nghĩa vụ phải làm :D

Tạm biệt 2025 MOAH!

Chợt có cảm hứng viết về 1 câu trả lời nọ trên quora. Thật khó để vô tình đọc được 1 đoạn văn như vậy trên mạng nơi đa phần mọi người đều có góc nhìn rất ego-oriented, nơi họ sẽ chỉ cho bạn phải làm-thêm N thứ để “giải-quyết-vấn-đề” đang được hỏi.

Ai đó đã hỏi trên quora:

Tôi đã 28 tuổi và chưa đạt được điều gì trong đời. Tôi cảm thấy mình đang già đi và đã lãng phí tuổi trẻ của mình. Tôi nên làm gì đây?

Đây là câu trả lời nọ:

"Vâng, bạn gần như là một di tích Ai Cập rồi đấy! Tôi đã 28 tuổi ít nhất hai lần rồi, vậy nên tôi rất rành về chuyện già cả!

Nhưng nếu bạn lo lắng về những năm tháng đã bị lãng phí—và tôi đồng ý rằng phần lớn đời bạn đã bị lãng phí 😊 — thì câu hỏi là: “Giờ thì sao?”. Mọi câu chuyện đều có cao trào, và khi nó qua đi, mặt trời vẫn mọc vào ngày hôm sau và lại đặt câu hỏi ấy. Giờ thì sao?

Có người bước ra khỏi đường hầm của câu hỏi đó với tiếng thét: “Tôi sẽ sống hết mình!”—nhưng chính xác thì điều đó nghĩa là gì? Bạn có nên leo Everest không? Theo đuổi giấc mơ hát opera tại Lincoln Center? Hay hóa thân thành công chúa Disney và nhận tràng pháo tay vang dội?

Nhưng hãy nhớ: ngày sau khoảnh khắc vinh quang đó, mặt trời vẫn mọc và đặt câu hỏi: ‘Giờ thì sao?’. Ngày sau khi bạn rời khỏi Lincoln Center, mặt trời lại xuất hiện và lặp lại câu hỏi đó.

Bạn luôn trở về con số không, phải không? Đó chẳng phải là bản chất cốt lõi của cuộc sống sao? Khi tất cả đã xảy ra, mọi thứ trở lại vạch xuất phát, và một ngày mới lại bắt đầu.

Vậy nên, đây là một gợi ý: hãy tìm cách khiến con số không trở nên thỏa mãn một cách sâu sắc. Khi đó, mọi thứ sẽ tự chảy trôi như nó là, và khái niệm “lãng phí thời gian” sẽ không còn nữa. Khi mặt trời mọc lần nữa, bạn sẽ vẫy tay chào người bạn già nhất vũ trụ, và ngài sẽ vẫy tay đáp lại."

***

Số tuổi chỉ mang tính tượng trưng, vì mình tin dù ở tuổi nào thì con người vẫn sợ họ đạt được chưa đủ và có thể họ đang lãng phí thời gian. Tất cả chúng ta đều bị ám ảnh bởi việc phải làm gì đó “đáng giá” với thời gian của mình.

Song, ai đã quy định cái gì là lãng phí thời gian và cái gì là không lãng phí? Hãy nghĩ sâu về nó. Khái niệm “lãng phí thời gian” hay “có ích” thực chất chỉ là một tập hợp niềm tin được xây dựng bởi xã hội. Và phần lớn những niềm tin đó xuất phát từ lòng tham—tham vọng, ham muốn kiểm soát, sợ hãi cái vô nghĩa.

Xã hội coi cái gì ra tiền, năng suất là "không lãng phí", còn những thứ tưởng chừng vô mục đích, không tạo ra kinh tế thì bị gắn mác "vô ích".  Cuối cùng, sự phân biệt này đều được tạo ra bởi xã hội để phục vụ (rất hiệu quả) guồng quay của chính nó.

Ta lao vào những mục tiêu, những thành tựu, những giấc mơ lấp lánh như đỉnh Everest hay ánh đèn sân khấu Lincoln Center. Nhưng dù có đạt được gì đi nữa, ngày hôm sau mặt trời vẫn mọc, và cuộc đời lại hỏi: “Giờ thì sao?”

Không bao giờ ai đó thực sự “đến nơi”. Cuộc sống không phải là một đường thẳng tiến lên, mà là một vòng lặp vô tận của những ngày mới.

Khi quay lại điểm số không đó đủ nhiều, ta có thể bắt đầu đặt câu hỏi về bản chất của những thứ mà ta theo đuổi.

Và khi 1 người thôi trốn chạy khỏi trạng thái “không có gì”, ngược lại xem đó như một đầu mối để chiêm nghiệm, trạng thái đó không còn đại diện cho concept “lãng phí”. Anh ta nhận ra: Rằng, ừ, vui cũng đến thế thôi. Sướng cũng chỉ có thế. Rồi lại nộ ái ố. Xuân hạ thu đông rồi lại xuân. Đều tạm bợ, đều sẽ qua. Và một lần nữa, ta lại về với chỗ bắt đầu.

Suy cho cùng, khi lột bỏ đi những đánh giá mind-made rằng như này là đáng, như kia là lãng phí, thì cái còn lại sau tất cả chính là bản thân cuộc sống đang diễn ra, nó chỉ đang diễn ra mà thôi. Không có gì sai, không có gì đúng, không có gì nên thế này hay nên thế khác.

I've loved, I've laughed and cried
I've had my fill; my share of losing
And now, as tears subside,
I find it all so amusinggg

To think I did all that;
And may I say - not in a shy way,
"No, oh no, not me,
I did it my way".

Không phải là cảm giác dễ chịu khi cứ sau mỗi lần đọc xong một cuốn tiểu thuyết hay, mình lại thấy bị thôi thúc mãnh liệt phải viết ra cảm nhận, mặt khác lại quá khó mà tìm được đúng từ đúng ý để diễn đạt cái hay đó ra ngoài.

Đã quá lâu rồi mình mới lại đọc được một cuốn sách khiến mình có nhiều cảm xúc day dứt đến vậy.

Tốt nhất là mở sách ra đọc luôn với một tâm thế không biết gì về nội dung, thông điệp hay các thông tin bên lề về tác giả cũng như tác phẩm. Bởi trong “Tàn ngày để lại”, cái hay nằm ở chỗ dường như không có diễn biến gì thực sự đang diễn ra, và chỉ đến gần cuối sách, người đọc mới hiểu được câu chuyện kể về điều gì.

Từ các ký ức ngẫu nhiên

Thoạt đầu, đó chỉ là những hồi tưởng rời rạc, không đầu không cuối, được đan xen một cách ngẫu nhiên trong dòng suy nghĩ của Stevens – một quản gia lâu năm tại dinh thự Darlington Hall – trong chuyến đi về vùng quê nước Anh vào năm 1956 để thăm một người bạn cũ.

Các ký ức của ông vốn không có gì kịch tính, không drama, được kể lại bằng giọng điệu trung lập, lịch sự, đôi khi gần như vô cảm. Những nhân vật xuất hiện trong hồi tưởng cũng không được khắc họa quá đặc sắc hay cụ thể. Mọi thứ đều chậm rãi, bằng phẳng – song lạ thay, càng đọc mình càng bị cuốn hút.

Trên bề mặt, Stevens gần như không bao giờ bộc lộ cảm xúc một cách trực tiếp. Ông không kể lại sự kiện để chia sẻ cảm xúc, mà để lý giải, phân tích, hoặc soi chiếu lại quá khứ từ một góc nhìn có phần xa cách. Những gì ông thuật lại thường rất kiềm chế, chu đáo và trịnh trọng về mặt ngôn ngữ – song đâu đó giữa những dòng chữ đầy lý trí, người đọc vẫn cảm nhận được một nỗi u buồn âm ỉ, như thể người đàn ông này đang cố giấu giếm điều gì đó, không phải với người đọc, mà với chính mình. Như thể ông đang né tránh một vùng cảm xúc rất sâu kín, rất người – thứ vốn luôn hiện diện, nhưng ông liên tục gạt đi, bởi dường như chỉ cần chạm vào là toàn bộ vai trò và danh tính ông giữ gìn cả đời sẽ sụp đổ.

Đến đây phải nói rằng, tác giả Kazuo Ishiguro kể chuyện điêu luyện như phù thủy. Quả nhiên là người đã đoạt cả Booker lẫn Nobel. Ông không cần dùng tính từ để miêu tả nội tâm. Không tôi buồn, tôi đau. Không tôi than khóc hay tôi luyến tiếc. Nhưng chính từ những chi tiết tưởng như vô thưởng vô phạt, người đọc lại tự hiểu ra tất cả. Một kiểu ma thuật lặng lẽ của văn chương – không nói mà như đã nói hết rồi.

…đến xâu chuỗi lại mọi thứ

Chỉ đến sau cùng, người đọc mới có một bức tranh toàn diện hơn về nhân vật.

Dưới lớp vỏ theo đuổi lý tưởng vĩ mô và lý tính của sự nghiệp, là con người đã che đậy và kiềm chế, đã dằng xé và bỏ lỡ. Câu hỏi ông tự đặt ra từ đầu truyện: “Điều gì làm nên một quản gia vĩ đại?”, tưởng là một chủ đề nghề nghiệp, hóa ra chỉ là cái cớ để ông soi rọi lại toàn bộ cuộc đời. Những sự kiện trong dinh thự Darlington, tuy thể hiện niềm tin của ông về sự vĩ đại nghề nghiệp, song chúng cũng là nơi ông có lẽ đã đánh mất một phần mình.

Khi Stevens ngồi một mình trên chiếc ghế bên bến tàu lúc lên đèn, ta nhận ra câu hỏi quan trọng không phải là Stevens có phải là một quản gia vĩ đại không?, mà là Cái giá ông đã phải trả cho danh xưng đó là gì?

Phụng sự cho chủ nhân và đặt mình trong khuôn khổ nguyên tắc khắc nghiệt gần như là một cái máy. Không cho phép mình thể hiện cảm xúc dẫu có là cảm xúc chính đáng mà một con người có quyền và nên thể hiện. Ông coi đó là biểu hiện tột cùng của chuyên nghiệp và phẩm cách của kẻ vĩ đại trong nghề. Ông gạt đi những khoảnh khắc quan trọng trong đời để lao theo niềm tin về cảnh giới vĩ đại mà mình đang theo đuổi. Như một lúc nào đó ta sẽ thấy ông tóm gọn: “Suy cho cùng, phẩm cách là không lột bỏ cái áo của mình….”

Nhưng con người dù có cố mặc cái áo đó chỉnh chu đến mấy, cũng có lúc lộ ra kẽ hở nội tâm. Đó có lẽ là lúc khi Stevens và Kenton từ biệt nhau lần cuối, trước cửa xe buýt vào một đêm mưa. Không có hình, song dường như người đọc có thể thấy ánh mắt họ đỏ nước vì luyến tiếc và day dứt, dù giữa ngôn từ vẫn tỏ vẻ điềm nhiên và trung lập. Vài chục năm đã qua đi, họ từng có thể chọn một cuộc đời khác. Có những khoảnh khắc mọi chuyện đã có thể khác đi nếu Stevens chịu rời mắt một chút khỏi cái đích vĩ đại và nhìn vào những gì cuộc đời hiện tại đang dâng lên cho mình. Ông đã có thể nhận lấy nó nếu ông chịu lắng nghe mình…

Lý tưởng hay ảo tưởng

Thật dễ để đổ lỗi cho lựa chọn của nhân vật nếu vì lựa chọn đó mà họ không thực sự hạnh phúc.

Song thiết nghĩ, vào những năm 1920-1930, khi chính trị ở châu Âu còn nhiễu nhương và chiến tranh thế giới thứ nhất vừa ngưng thì cảm xúc và niềm vui cá nhân vẫn là thứ gì đó lạ lùng. Nhất là với tư cách quản gia của một dinh thự bề thế bậc nhất nước Anh bấy giờ, Stevens không thể không thấy sứ mệnh của ông chính là dâng hiến cả đời để phụng sự chủ nhân nhằm giúp Ngài đem lại những ảnh hưởng trực tiếp lên thời đại. Việc không dám có lấy một khoảnh khắc để nghĩ về 2 chữ riêng tư cũng là điều hết sức dễ hiểu. Như ông tự cảm thấy: “Phụng sự huân tước Darling ton cũng như đi đến cái trục tròn của bánh xe….”

Dẫu mình tiếc cho Stevens vì sự cực đoan trong việc kìm nén đời mình, có lẽ những gì ông chọn lựa là thỏa đáng. Lý tưởng hay ảo tưởng? Là tùy góc nhìn và còn tùy cả thời điểm lịch sử. Với một số người, và vào một giai đoạn cụ thể, việc gạt đi hay nén đi đời sống riêng tư để cống hiến cho điều gì đó to lớn hơn là xứng đáng, còn với một số người khác thì chỉ muốn được đi theo con tim với niềm vui dung dị nhỏ bé cũng đã vui. Bởi vậy, sẽ thật không công bằng khi phán xét rằng do ông tự ôm lấy ảo tưởng lớn lao nên mới phải chứng kiến nỗi niềm cá nhân tan vỡ.

Được kết rồi

“Tàn ngày để lại” khiến ta soi lại chính cách mà mình đang chọn sống, cho mình cái nhìn mềm mại, linh hoạt và ít phán xét hơn về lựa chọn của mỗi con người.

Cái ranh giới nhập nhòe giữa việc chọn theo lý tưởng của lý trí hay cảm nhận của trái tim – Rốt cuộc điều gì mới là đúng để không phải hối tiếc khi hoàng hôn cuộc đời phủ xuống? Hay rốt cuộc mỗi thứ đều có lập luận riêng và nỗi băn khoăn là điều khó tránh khỏi dù ta chọn hướng nào. Điều quan trọng sau cuối là cách mà ta học chấp nhận và sống thanh thản với nuối tiếc đó trong quãng thời gian còn lại.

“Suy cho cùng, đâu có thể quay ngược thời gian được nữa. Người ta không thể ngâm ngợi mãi những gì có thể đã xảy ra. Người ta cần phải nhận ra mình đang có một thứ cũng tốt gần bằng thế, thậm chí còn hơn thế, và biết cảm kích vì điều đó...”

“Ông phải biết cách sống vui. Buổi tối mới là phần hay nhất trong ngày. Ông đã làm xong công việc trong ngày rồi. Giờ ông có thể rửa tay gác kiếm mà tận hưởng đi…Cứ hỏi ai cũng sẽ bảo ông như thế thôi. Buổi tối là phần hay nhất trong ngày.”

“Tôi nên thôi nhìn lại quá nhiều, rằng tôi nên chọn lấy một cái nhìn tích cực hơn và cố gắng tận hưởng càng nhiều càng tốt quãng tàn ngày để lại cho tôi. Suy cho cùng, chúng ta có bao giờ được gì khi cứ mãi ngoái lại trách móc bản thân nếu đời mình thành ra lại không hẳn như mình mong muốn?”

Vẫn là 3 chữ đơn giản đó đã gỡ bao nhiêu vướng chấp ở trong cái bản ngã này. Ai kia hơn, ai kia thua, chuyện nọ chuyện kia không như ý, những bất hoàn thiện ở mọi nơi, ti tỉ thứ mà mình muốn kiểm soát. Nhưng chỉ cần hỏi câu, 'ờ, rồi sao nữa?' tự nhiên trong mình lặng thinh, câm bặt. Không có lấy 1 câu hồi đáp nào nữa cả. Vì trong im lặng đó câu trả lời tự có. Tự nhiên những cái bám chấp lâu nay bị siết chặt được nới ra đôi chút, dễ thở hơn hẳn.

Quá nhiều, quá nhiều trong số những gì được tâm trí tạo nên là ảo ảnh mà khi mình thực lòng hỏi 'rồi sao nữa?', chúng buộc phải rơi rụng xuống đôi phần. Rằng sự tồn tại của mình xưa giờ luôn luôn như là nó, nguyên vẹn, vô ngôn, không cần bám vào trái-phải, hơn-thua, thành công-thất bại, đẹp-xấu hay bất kì 1 cái 'mác' nào trong đầu cả.

Nó không cần 1 bộ sưu tập tính từ nào của bản ngã để tồn tại cả. Bởi cứ kẹt vào mình phải như này với style này, set tính cách này, mình phải làm được cái kia, mình phải chứng minh điều nọ mà không biết để chi, nên ta phần nhiều hoặc khổ ra mặt hoặc bất toại nguyện âm ỉ bên trong không thể dứt.

Nếu mình không làm vậy, thì sao nữa?
Nếu mình không đạt được điều đó, thì?
Nếu ai ai hơn mình, sướng hơn mình thật, thì?
Nếu ai đó không tán dương mình, thì?
Nếu mình không giỏi giang, không thành công, không hơn ai cả, không đặc biệt, không được ai đó đánh giá cao, thì?
Cứ cho là mình sẽ 'mãi' như này và không trở thành gì cả, ờ, thì sao ta?
....

Đi đến tận cùng của nhưng câu hỏi này, và thấy chẳng sao cả. Toàn là bản ngã và những bám chấp vào các bịa đặt của suy nghĩ. Cơ thể này mình vẫn ở đây, sự tồn tại này vẫn như nhiên như thế, từ lúc bắt đầu. Sự sống vẫn nguyên vẹn ở đây. Mình vẫn ổn thỏa ngay bây giờ đây, không phải sao? Tập trung vào sự tồn tại vô ngôn đó, nơi chỉ có nhận biết. Mình né được sang một bên khỏi cái dòng suy nghĩ cứ ngày đêm chảy siết trong đầu.

Dù chỉ vài giây, vài phút cho mình nếm được sự tự do lớn lao mà mình không biết miêu tả như nào. Tự do trong công việc thường nhật vẫn là chật chội và tù túng lắm khi trong tâm còn rối loạn nhao nhác nghĩ suy. Chỉ khi mình hướng về sự tự do trong vô nguyện, vô nhãn mác, mình mới nếm được giác mát lành và thanh nhẹ chân thật.

Để nhận ra tính 'không thật', tính 'ảo ảnh' của suy nghĩ không đòi hỏi phải bỏ nhà đi tu hay công phu thiền ghê gớm. Người bình thường như mình vẫn có thể nhận ra sự thật đó trong 1 vài phút giây tỉnh táo với cơ thể này. Chỉ là vì yếu nên mau quên, mau bị cuốn đi hơn. Nhưng một khi đã hé nhìn thấy, đã được nếm một xíu, thì dù nhặt lên - đánh rơi cả triệu lần, chắc chắn sẽ luôn biết cách để nhớ ra và tìm về.

Sau Hội An 23km là Đà Lạt với đường trail dài hơn 30km. Chưa bao giờ mình nghĩ mình sẽ chạy theo kiểu là join race và chạy nhiều hơn 1 cái half marathon. Ấy thế mà vèo cái đã finish luôn cả 1 chặng trail với đủ dốc lên dốc xuống từ 6h giờ sáng đến hơn 3h chiều dưới cái nắng gắt gỏng của mùa hè. Còn nhớ vừa đi vừa tự nhủ thề không bao giờ đi giải này nữa vì ngán lắm rồi, chỉ để ngủ 1 giấc qua ngày hôm sau và nhớ nhung thèm thuồng cảm giác băng qua những ngọn đồi thông, miên man nghĩ không biết năm sau nên chạy cự li này hay là dài hơn nữa =)))

Xuất phát từ 6h sáng, Đà Lạt vẫn còn im lìm trong màn sương mỏng tanh, mặt trời vừa mới lim dim rọi vài giọt nắng xuyên qua từng tán thông xuống mặt cỏ và đất. Không khí hẵng còn se lạnh, mát mẻ, dễ chịu và trong trẻo. Những con dốc ban đầu còn thoai thoải, dòng người nối đuôi nhau vừa đi vừa ngó nghiêng dọc tận hưởng. Vào sâu hơn trong rừng thông, dốc trở nên cao hơn và kéo liền nhau liên tục. Có đoạn dốc gần như thắng đứng. Tập trung cắm mặt xuống đất leo và ngó giày của người đi trước, thì rồi cũng lên đến đỉnh. Xuống dốc tưởng nhàn, ai ngờ nguyên cái triền dốc toàn đất bụi (cái kiểu đất sau khi cào hết cỏ đi), không có lấy 1 chỗ bám ngoại trừ vài cái cây không mấy đáng tin cậy. Vài người còn quyết định ngồi bệt mà xuống. Những ai không xuống bằng thân mà xuống bằng chân thì cố di giày thật chặt dưới nền đất trầy trụa, kéo nó theo sải chân dài đang loay hoay tìm điểm trụ. Bụi tung trời, đi sau hưởng hết. Tưởng vào rừng không khí trong lành lắm. Nhìn cũng buồn cười mà cười không nổi.

15km cuối đỡ dốc hơn nửa quãng đường đầu tiên, nhưng lại nắng ác liệt hơn hẳn. Vì tầm đó đã bắt đầu trưa rồi, Đà Lạt mùa này nắng không thua Sài Gòn là bao. Đường mòn lởm chởm đá nhọn nhô lên, hoặc nằm lăn lóc lổm ngổm, đi thì được chứ chạy xíu mà không khéo là trẹo chân dễ. Bọn mình men theo con đường ngoằn ngoèo quanh những nhà đèn ươm hoa và rau, dù không hề dốc nhưng dài thật dài và càng dài hơn dưới nắng gắt, rồi lại bò lên một đồi thông nào đó. Lên đồi thông thì mát hơn, vấn đề là đồi thông thì không bao giờ ngừng dốc lên dốc xuống. Đoạn đường nào cũng có thứ để mà thở phào, để mà than thở. Cự li không phải dài với cái từ ‘ultra trail’, nhưng đủ làm cho mấy đứa sức nhàng nhàng biết thế nào là lê lết. Càng gần về đích, 1km càng dài, 2km cứ như là vô tận. Từ 28km lên đến 30km đúng kiểu chân mỏi rã rời, đau không thiếu chỗ nào, cho đi đường nhựa đẹp như rải thảm rồi vẫn đòi nghỉ lắm lần rồi mới leo nốt quả dốc (đứng) cuối để về đích. Ấy thế mà vừa nhận medal xong đã thấy ‘cũng vừa sức, không đến nỗi nào’ =)))

Một điều kỳ lạ về chạy bộ, đó là dù cho không biết bao nhiêu lần thở không ra hơi thì sau khi nghỉ ngơi đầy đủ vẫn cứ thèm cái sự mệt nhọc đó. Mình vốn từng rất ghét tập luyện thể chất vì ghét cảm giác mệt và sự ‘xấu xí’ sau khi cơ thể ‘lao lực’, mặt hốc hác đen đúa và nhễ nhại mồ hôi. Từ bao giờ đã tự nguyện chạy bộ cho đến khi quên luôn cả cái vẻ ngoài nhếch nhác nhăn nhó và cả cái đau rất hiển nhiên để về đến finish line vẫn cười tít mắt, thấy trong tim không thể đủ đầy hơn được nữa.

Cảm giác sung sướng của người chạy không đến từ sự thoải mái của cơ thể, hay logic rằng ‘chạy bộ tốt cho sức khỏe’, ‘chạy bộ để sống lâu hơn’, mà thiết nghĩ, chủ yếu đến từ trạng thái của tâm trí trong và sau khi chạy. Trong lúc chạy thì cái ‘thích’ đến từ sự đơn giản của tâm trí, bởi tất cả những gì mình có thể nghĩ là tiếp tục chạy để đến đích, tuyệt nhiên không có bất kỳ phân vân hay dự tính nào khác. Ngay cả ý niệm về hình ảnh của bản thân cũng phai nhạt đi khi đôi chân miệt mài tập trung tiến về phía trước. Bản ngã như được nghỉ ngơi khi cơ thể vận động liên tục. Âm thanh lớn nhất không còn là tiếng ồn của suy nghĩ lăng xăng mà chính là hơi thở và nhịp tim đập nhanh trong lồng ngực. Cảm thấy đôi chân mình chạm đất với từng cơn đau nhoi nhói ở bàn chân đầu gối và thậm chí cả lưng (chưa hiểu sao đau cả lưng) sau khi chạy đủ dài là thứ chắc chắn nhất giữ mình trong hiện tại, lúc ấy. Để rồi sau khi chạy, mình thấy hài lòng, phấn chấn và có gì như là tròn trịa hơn từ bên trong bởi vừa hoàn thành trọn vẹn một điều (rất cụ thể) mà mình đã bắt đầu.

Dẫu biết cảm giác tốt từ tàn dư của việc chạy cũng sẽ qua nhanh và đủ thứ dự tính ngổn ngang sẽ lại bò tung tăng trong đầu, mình vẫn luôn trân trọng phút giây được trở về với những điều giản đơn chân thật và bản chất nhất, dẹp qua hết những hoa mỹ màu mè mà mỗi cuộc chạy mang đến. Trong sự đơn thuần đó, mình luôn thấy thuộc về.

Ta hay nói về cái ta muốn, nhưng ít khi hỏi tại sao. Chính vì ít khi hỏi tại sao nên đa số cái mọi người muốn chỉ đơn giản là cái mà xã hội muốn, hoặc cái mà ai đó quan trọng và có sức ảnh hướng tới ta muốn ta làm.

Mình vẫn vô thức mơ về 1 con số tài chính nơi mình rốt cuộc có thể nói mình không làm cho công ty nào cả, mà không cần cảm thấy sai sai hay tội lỗi. Nhưng lăn trôi riết giữa đủ tiếng ồn, mình vô thức cho rằng đó là 1 đích đến nơi mình tìm được sự an toàn, sự tự hào và niềm vui để trưng trổ ra và khẳng định bản thân mình với ai đó. Bản ngã đã len lỏi và ký sinh trên cái ý định mà ban đầu vốn rất trong trẻo và giản đơn ấy là

Được là mình mỗi ngày, làm cái mình thích, thảnh thơi theo nhịp điệu tự nhiên của mình, không bị ai lôi đầu lôi cổ làm tasks khi ốm hay depressed, nhẹ nhàng từ tốn sống 1 ngày không cần chen chúc với ai. Chắc chắn là có thời gian để chiêm nghiệm, để chánh niệm, để quan sát và tiếp tục thanh lọc những bất tịnh khiến đời ít vui hơn mức mà nó nên là. Từ đó ổn thỏa và vững vàng ở mức độ sâu sắc chứ không phải cái tỏ-ra-ổn trên bề mặt. Cao hơn nữa là thực sự phát triển được tình thương chân thật với chính mình, rồi đến những người xung quanh.

Lifestyle này sẽ khó được thực hành hơn khi mình phải vật vã làm một ai đó khác trong 1 nơi mình luôn cảm giác không mấy liên quan và tách rời với những thứ mình phải làm. Khi ấy survival mode được bật tối đa với tất cả ưu tiên chỉ là chiến đấu lại cơn mệt mỏi về thể chất (thể trạng mình phải nói là rất tệ cho việc nhìn màn hình liên tục + không ngủ trưa) và sự chán chường của tinh thần cùng nỗi ám ảnh tối về phải overtime mà không thể chắt chiu thêm thời gian để ngủ. Một lối sống - chính là lý do thực sự tại sao mình chọn làm cái mình đang làm.

Rốt cuộc, cái mình muốn chỉ là một điều kiện bonus

Theo sự nhớ ra này thì, tự do tài chính không còn là 1 điểm đến, mà chỉ đơn giản là 1 điều kiện bonus để mình dễ dàng thực hành lối sống nuôi dưỡng cảm giác bình yên bền vững bên trong (sustainable inner peace, lol) bằng cách có nhiều thì giờ để dễ dàng chánh niệm – thanh lọc tâm.

Có thêm tiền cũng chính là để được bớt bon chen.
Thời gian và không gian tĩnh lặng một mình
là sự xa xỉ mà tiền có thể mua được.

Một cách bền vững, bớt ghen ghét, so đo. Bớt lung lay, dao động. Bớt giả tạo, thêm thật thà. Bớt bề mặt, thêm thực chất. Bớt trên mây, thêm chạm đất. Bớt tham lam, thêm bằng lòng. Bớt mơ tưởng cao xa, thêm biết ơn thực tại. Bớt ảo ảnh đặc biệt, thêm ngộ ra bình thường.

Financial freedom không phải là điểm đến nơi mình rốt cuộc sẽ không bao giờ phải nói về tương lai nữa. Nó chỉ là một (trong nhiều) phương tiện (yeah, với mình thì là xịn hơn xíu so với việc phải bù đầu trong deadlines của người khác). Self-employment chắc chắn không bao giờ khiến mình thấy rốt cuộc có thể thấy yêu đời yêu người và vui vẻ từ tim can. Nếu như mình còn chưa chịu bắt tay vào làm việc với mấy cái triệu chứng đến từ bản ngã đang giãy đạp khùng điên này

Thì cách mình lo sợ, so sánh, bất an vẫn sẽ giống như bây giờ. Thì giá trị của mình vẫn bị trói cột vào sự thừa nhận của người khác. Thì sự yên ổn của mình vẫn lệ thuộc vào các biến thiên không ngừng ở bên ngoài (dao động rất khổ T.T). Thì mình vẫn chờ 1 milestone khác trong tương lai để không rơi vào trống rỗng. Dù mình 25, 35 hay 45 tuổi. Mình sẽ chỉ sống và phản ứng theo cùng 1 cách.

Vòng lặp này sẽ còn lăn trôi sang đời con cái. Những đứa trẻ sẽ lại là cái neo bất đắc dĩ cho sự yên ổn bên trong của bố mẹ và tiếp tục bị áp đặt lên vai những ước mơ thỏa mãn bản ngã của người lớn mà chính những bậc phụ huynh thậm chí còn chẳng đủ tỉnh táo để nhận ra. Tài chính có thể thay đổi rất nhiều. Cơm ăn áo mặc nhà cửa xe cộ có thể dư thừa cả tá. Nhưng bản chất tâm thì vẫn như vậy và tiếp tục di truyền sang thế hệ tiếp theo. It’ll never end, and you know it.

Sự thực hành có thể diễn ra ngay bây giờ

Nếu cái mình muốn sau cùng chỉ là 1 điều kiện bonus – 1 phương tiện tốt hơn (finally, I can put it into clear words!) thì việc thực hành lối sống tỉnh táo vẫn có thể diễn ra ngay bây giờ, trên con đường mà mình đang đi nhằm bổ sung cái điều kiện kia vào cuộc sống.

Sự thực hành luôn có thể diễn ra, ngay không phải chỉ sau, mà là cả mãi trước khi ta có được điều kiện đó. Ngay giờ, ở đây. Mỗi giây phút là một cơ hội. Để chánh niệm, quan sát và cảm nhận trọn vẹn. Để cảm nhận mà không phản ứng. Để thanh lọc những bất tịnh này. Chỉ khi đó mình mới thực sự được buông tha.

1 năm là một cơ hội mới để soi chiếu. Mình mong 2024 tài chính sẽ tốt lên, chắc chắn rồi. Nhưng cái mình mong hơn cả chính là sự thực hành sống tỉnh táo mỗi ngày trên cái hành trình 1 năm đó. Để 2025 mình có thể nói, không phải mình đã kiếm được thêm từng này, đạt được cái này, có thêm cái kia. Mà là

Trước cùng một chủ đề, mình không còn vô thức phản ứng tâm theo cùng 1 khuôn mẫu như năm ngoái nữa.

Mình có khác rồi.  

P.s: Năm nay có tỉnh hơn năm ngoái 🥰

Người ta vẫn hay nói, cái gì mình không chọn thì cái đó quan trọng. Thói đời vốn là thế, ít khi ta tập trung vào những gì mình đang có, mà hay thích chăm chú vào những cái mình đã bỏ lỡ/chưa được trải nghiệm hơn.

Ngay kể cả khi ta đang đi trên con đường mà chính bản thân cảm thấy phù hợp, thì đôi khi, 1 phần bên trong con người ta vẫn tưởng tượng về những chữ nếu như. Ngay cả khi lựa chọn hiện tại xuất phát từ mong muốn của con tim, thì bản ngã thi thoảng vẫn nhức nhối chạnh lòng khi nhìn sang những thành tựu lấp lánh. Bản chất của tâm vốn luôn là bất toại nguyện, thế nên xung quanh người thừa kẻ thiếu gì thì vẫn cứ đều chăm chăm mải miết kiếm tìm.

Mình nghĩ, chẳng có lựa chọn nào là toàn vẹn cả. Nếu theo con đường danh lợi, được người người ngợi khen, thì cũng phải đánh đổi. Nếu theo con đường tự do, thảnh thơi, được là mình, thì cũng phải đánh đổi. Đôi khi "đánh đổi" này chỉ diễn ra ở bên trong đầu thôi, người ngoài không thể nào thấy được. Điều tốt nhất ta có thể làm là đi theo lựa chọn của mình, và chấp nhận những thiếu khuyết của chính lựa chọn đó. Thay vì mưu cầu sự tròn trịa về mặt tinh thần, ta chấp nhận rằng chẳng có lựa chọn nào đem lại niềm vui hoàn hảo cả.

Như chính mình cũng đã viết, với mỗi lựa chọn, sướng tự hưởng, khổ tự chịu. Khi đã lựa chọn thì chấp nhận những thiếu khuyết, và ôm ấp chúng như một phần tự nhiên, tất yếu của bất kỳ đời sống nào. Không cần xem chúng như vấn đề cần thay đổi hay loại bỏ. Thay vào đó, chấp nhận sự thiếu-toàn-vẹn như vẻ đẹp độc nhất của mỗi hành trình.

Vậy nên không nhất thiết phải tì đè vào mặt hào nhoáng của đời sống khác rồi cảm thấy như mình đã bỏ lỡ điều gì, bởi vì mình nghĩ triệu phú hay thầy tu (mà chưa chánh quả) thì vẫn cảm giác thiếu trọn vẹn ở đâu đó thôi. Thế giới có 8 tỉ người với 8 tỉ đời sống. Không ai được thử sống hết 8 tỉ cuộc đời xem cái nào ngon nhất rồi chọn một cái. Fomo là lẽ thường tình.

Vì thế, thay vì cứ nhìn vào bề nổi của các lựa chọn khác, mình tập trung vào lựa chọn của mình với những điều được - mất. Sao cho tự bên trong dần chấp nhận được cả hai mặt, chung sống hoà bình với tất cả những bất ổn mà lựa chọn đó đem lại.

Cuộc sống là vậy đó, rốt cuộc cuối cùng không phải là để tìm ra một cái gì đó NHƯ Ý hoàn toàn, mà là để thấy ra được sự NHƯ LÀ của mọi sự, đón nhận cả những đối đãi thích-ghét, khó chịu-dễ chịu trên cuộc chơi đã chọn nhưng tâm vẫn quân bình, không mảy may chống cự.

Đùng một cái mình quyết định không dùng facebook nữa. Xóa app, log out toàn bộ các nick, tắt chế độ active của messenger. Chỉ dùng nó để thi thoảng ai cần vẫn có thể liên lạc, và để gọi về cho gia đình. Chỉ là không còn thấy hứng thú với việc trưng diện hình ảnh tự tạo (self-image/aka illusion) của bản thân, cũng như chán ngán chính điều này ở tất cả những người khác trên facebook. Bản chất của mạng xã hội vẫn chỉ là phô diễn những hình-tướng hào nhoáng, bóng bẩy, ổn thỏa, có vẻ mãn nguyện, vui vẻ, hạnh phúc. Điều đó hoàn toàn KHÔNG sai. Nhưng việc chỉ nhìn thấy 1% tảng băng của người khác lâu dần sẽ bóp méo thực tại: Rằng mình chán chết, trong khi người khác thì. Và điều tệ hơn là đôi khi ta còn không nhận ra mình đang so sánh hết sức phi logic như vậy.

Người dùng facebook luôn bị ngầm thao túng hãy “thể hiện” mình ra để “kết nối” (bằng like, react, comment), một phần lý do đến từ việc ai ai cũng đang làm điều tương tự. Thôi thúc ‘show it out’ này khiến mình ít khi trọn vẹn trong hiện tại. Mình tò mò xem ai đang ra sao, và mình nên tiếp tục trang trí profile bằng những trải nghiệm nào. Có khi nào bạn đang đi chơi nhưng cái suy nghĩ xem chụp ảnh ra sao cho đẹp, viết caption ra sao cho ngầu, đăng story như nào cho thú vị đã xuất hiện và trực tiếp tác động đến cách bạn tận-hưởng chuyến đi chưa? Sau khi đăng lên thì bạn lại tiếp tục nhấp nhổm đếm số tương tác, cảm nhận dopamine tăng lên tạo ra cơn hưng phấn thoáng chốc mỗi khi nhận được nhiều sự chú ý từ bạn bè. Ý mình là, nhiều người cũng đang như vậy, và “thói quen” này được bình thường hóa đến mức ta không còn đặt câu hỏi nữa. Ừm, thì nó cũng không có gì nghiêm trọng đâu. Chỉ là mình muốn lựa chọn không bị ngầm chi phối vi tế như vậy nữa thôi. Mình vẫn tin vào những mặt tốt đẹp của social media, nhưng mình tin hơn vào mặt tốt đẹp của việc không dùng nó. Tâm trí ít dao động, tập trung, sáng suốt hơn, yên ắng và CHÁN hơn. Nhưng mình không sợ chán lắm. Mình cũng không sợ Fomo. Mình lại thích thách thức cái sự chán chường và cơn Fomo mỗi khi chúng sinh khởi, trong im ắng và bất động.

Mình cũng đang cố gắng không xem youtube vô tội vạ nữa. Không nhảy từ vid này sang vid khác với nỗ-lực-mua-vui/giải-trí/lấp-đầy-chỗ-trống, cho dù video đó có đội mác phát triển bản thân, truyền cảm hứng, tăng cường năng lượng tích cực, học thêm skills này kia,... Thời gian sắp tới, ưu tiên của mình là ngày càng trở nên đơn giản. Ngoài những việc cần thiết phải làm cho business, mình muốn giữ thời gian trống trải, rảnh rỗi đến mức đôi khi phát khóc vì buồn vì chán. Chọn thong thả để bám rễ nhiều hơn vào bây giờ và ở đây, để thực sự thể nghiệm những chiều kích sâu sắc hơn của cuộc sống thay vì đuổi theo những hình tướng cạn cợt trên bề mặt, chân không chạm đất, lướt qua ngày như một con ma đói, kiếm tìm kích thích giác quan, mộng mị trong cơn mơ ảo tưởng của bản ngã, của nhãn dán. Mình thực sự muốn đi sâu hơn vào thời khắc này, để đọng lại bên trong điều gì đó chân thật, thực chất.

Không xem youtube vô não nữa, nhưng nhạc hay thì vẫn nghe 😌

Xem Microhabitat, nhẹ nhàng, hài hước, relatable. Phim thì hơi cường điệu xíu, nhưng mà vẫn thấy được ủi an. Sẽ có những người ngoài kia như Miso, lo từng ngày, lo từng bữa nhưng không cảm thấy cần thiết phải nói chuyện tương lai. Vẫn cười và dịu dàng với đời mà chẳng cần trở nên chua chát.

Cuộc sống của Miso đơn giản xoay quanh việc dọn dẹp, lĩnh đồng lương còm cõi rồi dùng nó để chi trả cho whiskey, thuốc lá. Lâu lâu hẹn hò với bạn trai, dù phải hiến máu đổi lấy vé xem phim và tiền đi ăn cơm tiệm cũng không đủ. Nhưng chưa một lần người xem thấy Miso trăn trở về việc làm sao để đổi đời, làm giàu, hay chỉ khá lên cũng được. Cô có khả năng hài lòng với hiện tại mà hiếm ai có được. Hãy gọi đó là an phận, kém cỏi, không có chí tiến thủ nếu bản ngã của bạn muốn gọi nó như thế. Kể cả khi bạn trai cô nói muốn sang Nam Phi làm việc với tiền lương gấp 3, Miso vẫn nói “nhưng em thích chúng ta như thế này”. Thật lạ lùng khi lời hứa về một ngôi nhà và tương lai chưa bao giờ là điều cô gái này mơ ước.

Có lẽ ai cũng dễ dàng phán xét rằng, ngoài đời chẳng ai như Miso mà thấy ổn cả. Ít nhất cũng phải gắng kiếm chỗ ở tử tế, bỏ rượu và thuốc lá đi chứ. Ừ, đấy cũng là điều mình không thể hiểu nổi. Nhưng điều đó cũng cho thấy rằng thế giới của mỗi cá nhân đa dạng và khác biệt như thế nào. Đa dạng đến mức tồn tại những con người ta không bao giờ hiểu nổi, cùng với những lựa chọn của họ. Miso thấy vui vẻ và đủ đầy với công việc bất ổn, rượu, thuốc lá, vậy ai có thể khiến cô cảm thấy điều ngược lại? Dù đấy là niềm vui chớp nhoáng và chẳng mấy lành mạnh, nhưng nó lại chính là chiếc phao cứu sinh cho cô bám vào và lênh đênh trôi qua mỗi ngày. Ít nhất thì vẫn tốt hơn là chết chìm, nhỉ?

Ta sẽ hỏi '10 năm nữa thì sao? gia đình thì sao? con cái thì sao? tương lai thì sao?'. Nhưng dường như trong Microhabitat, cái duy nhất tồn tại chỉ là ngày hôm nay. Bởi vậy cần gì phải hỏi ngày mai như thế nào. Có lẽ ở 1 hiện tại nào đó, Miso sẽ thay đổi, nhưng đấy là vì cô thấy nó phù hợp với mình hơn. Và bởi thay đổi đó làm cho hiện tại vui hơn chứ chẳng phải vì dăm ba cái suy tư vì tương lai tươi sáng.

Hành trình đi ăn nhờ ở đậu của Miso ở nhà những người bạn cũ cho ta thấy những lát cắt khác của những cuộc sống điển hình trong xã hội. Ai cũng có những thứ Miso không có: Nhà cửa, gia đình, sự ổn định, cao hơn thì là địa vị và tiền bạc rủng rỉnh. Nhưng mỗi đêm ở mỗi ngôi nhà, ta lại nhìn ra những nỗi khổ riêng. Người thì làm dâu rồi vùi mặt vào việc bếp núc dọn dẹp phục vụ nhà chồng. Người thì làm tập đoàn lớn nhưng giữa trưa bị sếp réo trong lúc truyền dinh dưỡng còn chưa xong, đêm về lại uống cafe chạy deadline cho kịp. Người thì lấy chồng giàu nhưng ghét đẻ con (vẫn phải đẻ), thêm cái ông chồng thì hơi vô tâm và gia trưởng. Người thì lớn tuổi vẫn không có vợ con khiến bố mẹ vã lên vã xuống. Người thì mua chung cư trả góp xong thì vợ bỏ, tự coi ngôi nhà của mình như một nhà tù vì số tiền lãi khổng lồ mỗi tháng, đau khổ và chán ngắt nhưng chẳng thể bỏ nó mà đi.

Dạo 1 vòng hết mấy cuộc đời trên, ai có thể nói Miso tào lao khi chọn rượu và thuốc lá thay vì một chỗ ở ổn định? Ừ thì nghèo đến mức hề hước, nhưng chẳng bị ai trói buộc, không có trách nhiệm phải mang, cũng không phải oằn người trả nợ. Với mỗi quyết định được đưa ra, trong ai cũng mưu cầu sự đủ đầy, hạnh phúc. Tiếc rằng mỗi quyết định đều được đính kèm với một vấn đề đặc trưng, mà ta gọi là cái giá phải trả.

Nói chung là, khổ tâm trong Microhabitat thì muôn hình vạn trạng, cũng như ngoài đời. Người có thì khổ kiểu có, người không có thì khổ kiểu không có. Vô tư đến cỡ như Miso thì mình chẳng muốn, nhưng có mọi thứ mà như bạn Miso thì cũng chẳng mong. Không có chữ tròn trịa nào cho mỗi cuộc đời cả. Kỳ thực, luôn có thiếu khuyết ở đâu đó, đắp chỗ này thì hổng chỗ kia. Nhưng ta luôn có lựa chọn: Chấp nhận thiếu khuyết thì tự nhiên đủ đầy, còn cứ cố lăng xăng để thỏa mãn cái thiếu, thì lại sinh ra khổ đau, phiền não. Chuyện như ý cũng chỉ được mấy hồi, ngay sau đó lại sinh vấn đề cần giải quyết. Cái trọn vẹn vốn không bao giờ tồn tại. Bài học khó nhất chính là chấp nhận khoảnh khắc hiện tại như nó là, với toàn bộ những rắc rối và thiếu thốn của nó. An trú trong chính sự bất định và bất toàn.

Dù Miso lựa chọn phi lý trí như nào đi nữa, thì cô vẫn là một nhân vật truyền cảm hứng với mình. Đi qua từng ngày một bất chấp việc một chỗ ở cũng không có, nói gì đến các yếu tố vật chất hay tinh thần khác, là một sự can đảm rất... thiền. Nếu ngồi một chỗ và nghĩ về 1 năm, 10 năm nữa, cùng với ti tỉ ‘nếu như’... thì chắc chẳng muốn sống nữa luôn. Nhưng nếu sống mỗi lần một phút thôi, thì mọi chuyện cũng không đến nỗi nào. Cứ đầu hàng, thả trôi, tùy cơ ứng biến, đến đâu tính đến đấy, vui những niềm vui bé nhỏ mà chẳng cần trở nên đắng cay chua chát với đời hay với người. Sống với trái tim trong trẻo, hoang dã, bản năng, tin tưởng. Cho dù có ra sao đi nữa, cũng chẳng sao.

Mình vừa chuyển qua nơi ở mới được 3 tuần. Một nơi ở rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ và riêng tư hơn nữa. Từ lúc chuyển sang đây, mình cảm giác mình cũng có chút thay đổi. Như là thấy thoải mái hơn để tập trung vào những điều mình thích. Bớt ngột ngạt hơn. Dễ dàng mua những đồ thiết yếu hơn mà không cần phải lấy xe máy. Khu chạy bộ với route siêu to siêu thoáng mà có khi 2 vòng là đã được cái half marathon. Xung quanh không quá đông đúc, tương đối yên tĩnh, xe cộ vừa phải, đường sá sạch sẽ và nhiều khuôn viên xanh. Một vùng ngoại ô Sài Gòn, khá lý tưởng với mình ở thời điểm hiện tại. Mình biết cách tận hưởng một ngày nhiều hơn.

Mình chưa từng nghĩ không gian sống lại có thể giúp nâng mood như vậy. Hóa ra khi nơi mình sống match với nhu cầu bên trong, thì mình cũng dễ dàng cảm thấy vui vẻ, hòa hợp hơn. Thay vì nói suông rằng chỉ cần Tâm ổn thì ở đâu cũng ổn, mình bắt đầu nghĩ rằng ta cũng nên chậm rãi dịch chuyển đến một nơi phù hợp với chính mình, bắt đầu làm những điều ta yêu. Ai cũng cần một môi trường bên ngoài đủ tốt làm nền tảng để cắm rễ và đơm hoa.

Nhưng mặt khác, mình cũng không muốn bám víu vào môi trường sống. Không có nghĩa rằng chuyển đi chỗ khác (không tốt bằng) thì mình sẽ lại cau có nhăn nhó phàn nàn. Mình sẽ ở tâm thế đón nhận. Flow đưa mình đến đây, và vô tình mình nhận thấy nó tốt hơn thật. Song trước đó mình chưa từng lên plan cho thay đổi này. Vì vậy, mình sẽ thể hiện sự biết ơn thật nhiều này tới những gì mình vô tình đang được trải nghiệm, nhưng không có ý níu giữ.

Nơi này thích hợp để ở trong nhà cả ngày, vì đi đâu cũng khá xa xôi. Cũng may mình không có nhiều nhu cầu đi lại. Và ở trong nhà không đem đến cảm giác chán nản mà ngược lại còn thong dong, tươi mới. Lại một chapter mới nơi mình được nhanh được chậm được phè phỡn được linh hoạt được tự do được học hỏi về chính mình.

Thi thoảng mình vẫn vô thức vội vàng vì chưa đạt được gì nhiều nhặn. Nhưng thi thoảng, mình cũng nhận ra mình không cần phải vội. Công việc chỉ là phương tiện để cái thân đủ yên ổn, từ đó dùng cái thân để trải nghiệm đời sống, để tự soi chiếu rồi đi đến những nhận ra. Sống ở đời sống ai cũng cần làm gì đó, và mình nghĩ mình đang làm thứ phù hợp. Những bất định trong tương lai có quan trọng gì khi mà ngay bây giờ thân mình vẫn đang có ăn, có mặc và có một nơi đủ đầy để sống? Mình vẫn đang thấy đủ vui vẻ với những gì mình làm, có dư dả thời gian để nghỉ ngơi, thảnh thơi chiêm nghiệm. Nói như thế này không phải mình đang đến nơi rồi sao? Ngay đây, bây giờ, thân an toàn, khỏe mạnh, tâm vui với cái hòa hợp và có thì giờ tự nhìn lại chính nó. Nếu đây mà chưa phải là đến nơi, thì mình không nghĩ sự đến nơi còn có thể có thật ở đâu khác.

Nhưng nỗi sợ sẽ nói như này: Mình cần nhiều tiền để tương lai chắc chắn hơn. Mình cần bảo vệ những gì mình đang 'có'. Mình cần thêm thêm sự công nhận từ gia đình hoặc rộng ra là xã hội. Nỗi sợ sẽ hỏi: Thế NẾU abc xảy ra thì phải LÀM SAO? Cần 'chuẩn bị' từ giờ. Cần lo lắng, cần kế hoạch. Nỗi sợ cầm lái cả ngày. Hôm nay thì may mắn, nhưng nếu ngày mai xui rủi thì sao? Cười. Chẳng cần nói gì với những suy nghĩ đó.

Mình nhận ra một điều, với nỗi sợ thì đừng phí sức cự cãi với nó. Bởi vì qua hý luận, nỗi sợ luôn thắng. Tâm trí là vậy, bản năng của nó chính là lăng xăng, lo sợ. Cách duy nhất ta nên làm là công nhận sự có mặt của nỗi lo lắng. Công nhận và cười trừ thành tiếng để tạo ra sự ‘tách biệt’, ‘không đồng hóa’. Khi không còn đồng hóa, ta không còn tham gia hay chung tay vào vở kịch drama của Tâm nữa. Cứ vậy, suy nghĩ tự tan biến đi. Tâm khi không còn được ta ‘hùa theo’ sẽ lập tức lắng xuống. Nỗi sợ tự mất đi sức mạnh mà ta vốn thường trao cho chúng.

Bài nhạc hôm nay:

Có vẻ mình vẫn cứ rơi vào một sự lưỡng lự lớn. Đó là giữa việc sống vô tư, bình thường và nhận thức về cái chết. Mình thấy nhấp nhổm, không an tâm sống-vô-tư được khi biết rằng cái chết cứ chực chờ từng khoảnh khắc. Cái chết của mình, của những người thân yêu.

Sự lưỡng lự lớn - mình thích từ này. Bởi vì mình đã và đang ở trong nó khá lâu rồi trước khi có thể gọi tên nó. Trước khi nhận thức về chết, mình rất vô tư, đúng kiểu lao đi, vui vẻ, ham thích những trò vui, trò thể hiện, dự định, kế hoạch, tự thấy hài lòng với chúng. Nhưng khi biết chết là có thật, là kế bên, mình không thấy yên tâm. Ngày nào cũng thấy sai sai. Ngày nào cũng thấy quỹ thời gian của mình đang ít dần đi. Và tự hỏi sống như này liệu có đúng, liệu có tiếc nuối gì không. Liệu có bình thản hoặc ít nhất là không quá hoảng loạn khi thời điểm đến hay không.

Vẫn ngủ dậy, ăn sáng, rồi làm gì đó, ăn trưa, rồi làm gì đó, ăn tối, rồi làm gì đó, đi ngủ. Cơ bản thì nó là vậy. Tự nhủ đó chính là cuộc sống, là cốt tủy của nó rồi. Sự bình thường, thậm chí sự tầm thường đó - là essence of life rồi.

Nhưng ngày nào mình cũng rơi vào lưỡng lự. Lao theo mục tiêu, không được. Mà ngồi im chờ chết ư, không xong. Cứ loay hoay với đủ thứ tạm bợ thoáng chốc, cũng vui á. Cũng thấy khá ổn thỏa á. Nhưng còn cái chết thì sao? cứ hỏi mãi vậy. Rồi lại nhấp nhổm. Haha, buồn cười.

Câu trả lời, mình vẫn đang tìm. Mình hoàn toàn có thể lấy kết luận của các bậc cao sư để lấp vào. Rằng thở bây giờ, từng khoảnh khắc, chính là cách sống, và cũng là cách chết. Về trí năng, mình quá hiểu điều đó. Mình có thể tiếp tục tự rao giảng kết luận đó cho bản thân thay vì thừa nhận những băn khoăn thực sự. Song che lấp chẳng đem đến nhẹ nhõm. Với đa số mọi người, như mình, còn phải suy tính gạo tiền, thì khó mà lúc nào Tâm cũng nhất quán tròn trịa ở hiện tại như vậy.

Hoặc là không làm gì cả, đi tu luôn, cởi bỏ mọi vướng bận ở đời, chỉ tập trung vào việc tu tập để đón chờ cái chết của chính mình. Hoặc là sống ở đời, theo đuổi mục tiêu nọ, ước mơ kia, và hiến dâng cho nó hoàn toàn, phớt lờ cái chết, không nhận thức về cái chết của mình (mà người ta vẫn gọi đó là blissful ignorance). Thì sẽ ít có lưỡng lự. Thì sẽ ít có mâu thuẫn hơn.

Thật vậy. Kiểu đã không làm thì không tham cầu, còn đã làm thì càng làm phải càng tham. Cho nên cái gì nó lưng chừng như mình, nửa thì cần tìm cầu để có tiền, có vật chất, nửa thì hoang mang trước cái chết ẩn nấp đâu đây, nó khó nói lắm... Nó cứ kiểu gì ấy, cảm giác cứ phân vân, vướng vướng ở đâu đó, mơ hồ, không thông được.

Mình đoán là mình vẫn đang dính mắc vào ý niệm sống - chết, ý niệm về thời gian. Vốn dĩ sống - chết không có mâu thuẫn đến vậy. Vốn dĩ thời gian không có ít đi hay nhiều thêm, tất cả đều là bây giờ.

Ý nghĩ đang tạo ra sự lăn tăn, phân vân, lưỡng lự. Và mình đang bị dính mắc vào chúng.

Có lẽ một lúc nào đó, trong mình sẽ tự vỡ ra một câu trả lời cho sự lưỡng lự lớn này. Câu trả lời đến từ thể nghiệm bên trong. Sự nhận ra sâu thẳm, độc lập, vỡ òa, hoàn toàn thỏa đáng.

Thời gian đã đi đâu ấy nhỉ? Năng lượng của mình đã chảy vào đâu?

Một ngày cảm giác trôi thật nhanh, nhưng lại không có gì nhiều nhặn được hoàn thành. Tự hỏi nhiều lần tại sao đang sống mà cứ ngỡ như cơn mộng mị, không thật. Chớp mắt cái đã hết ngày, tuần, tháng mà không nhớ mình đã làm được gì. Muốn ngày trôi chậm lại, cảm nhận ‘sống’ thật hơn. Phải chăng tâm đã quá vội vàng, lăng xăng, tán loạn?

You don’t need more time, you need more focus.

Mình đã đọc được câu này ở đâu đấy. Ừ thì nó đúng, nhưng giờ mình thấy nó đúng hơn. Focus – sự tập trung, hay khả năng định. Có thể mình không muốn nhìn vào thực tế, rằng mỗi ngày mình vẫn đang cho phép năng lượng của mình bị phân tán vào tỉ thứ trên đời. Mở facebook lướt newsfeed. Xem youtube, xem shorts, nghe nhạc không có chủ đích, đọc vnexpress, check noti tiktok, check noti shopee, check blog người khác, check profile ai đó khi tò mò,…

Mình cứ nghĩ chúng ‘không tốn thời gian’ mấy. Vâng, nhưng chúng ‘tốn năng lượng’. Đọc báo có lẽ chỉ tốn 15 phút, nhưng đọc phải tin tiêu cực, ý kiến, quan điểm trái chiều này kia, thì mình còn tốn thêm 1 tiếng để thấy hoang mang, sợ hãi, nghi ngờ nữa. Check profile ai đó chỉ mất 5s cho bài post đầu tiên, nhưng chỉ vậy cũng đủ để dấy lên trong tâm ý niệm so sánh, ghen tị. Xem 1 video hài youtube chỉ tốn 3-5 phút, nhưng kéo xuống đọc comment hoặc xem thêm video được đề xuất thì có khi cũng đã kéo mình đi xa tít mù khơi rồi. Nghe nhạc giờ đây chẳng phải để thư giãn, mà giống một kiểu vùi lấp sự bồn chồn và chán chường bên trong. Check thông báo chỉ mất mấy giây, cũng đủ để tâm dao động buồn-vui tùy vào con số react có như kỳ vọng hay không chẳng hạn.

Một ngày, tâm mình đã dao động biết bao nhiêu lần? Đừng đánh giá thấp những hành vi nhỏ nhặt đó. Mình nghĩ chúng vô hại, thực tế mình đang thâu nạp thêm rác từ bên ngoài vào tâm. Mỗi tâm không cũng đầy rẫy bất tịnh rồi. Thử hỏi tâm nó bét tè nhè ra sao khi người ta còn liên tục tiếp nhận những luồng thông tin bát nháo từ bên ngoài. Internet đang giúp lan truyền sự bất an nhanh hơn bao giờ hết. Dao động là khổ. Ừ, mình đã thấy khổ rồi. Tâm chẳng bao giờ mà rỗng rang, sáng suốt nổi. Luôn phản ứng với mọi sự bằng tập khí cũ, trong vô thức. Tâm luôn nhấp nhổm như ngồi trên đống lửa. Năng lượng bị phân tán ti tỉ hướng. Nực cười thay sau đó mình lại nghĩ sao mình có ít năng lượng vậy ta.

Sư ông đã dạy, muốn Tâm khỏe thì trước tiên ta phải ngừng thu nạp những ‘thức ăn’ không lành mạnh đã. Chữa gì tính sau. Cũng vậy, mình không thể mong đợi sống chậm và vững vàng khi mà vẫn chưa chịu từ bỏ các thói quen dung dưỡng sự dao động được.

Mình cần lắng lại. Ngừng nhìn nó xung quanh đi.

Ngưng làm điên đảo Tâm bằng những thu nạp từ báo chí, mạng xã hội,…

Ngừng tìm đến những thú vui giải trí không cần thiết. Bởi chắc chắn trong mỗi bài nhạc, mỗi video (không được chọn lọc trong tỉnh biết) luôn chứa đựng những ‘duyên’ làm sinh khởi bất tịnh trong tâm.

Giữ tâm sạch hơn bằng cách KHÔNG THA THÊM rác về nhà.

Tập trung vào phận sự của mình mà thôi. Dần dần bỏ bớt nỗ lực kiểm soát trước những điều không thể kiểm soát.

Làm xong thì kệ mịa, chơi, nghỉ ngơi, thở.

Thay đổi không bắt đầu từ chỗ nào xa xôi. Nó bắt đầu từ việc ngừng tiếp xúc với những nguồn không có giá trị nuôi dưỡng.

Mình biết tâm sẽ chán chường, ngứa ngáy lắm thay. Vì quen quá rồi, kiểu như một dạng cai nghiện ấy, sẽ rất là khó chịu. Nhưng cưỡng ép, đặt ra luật này luật kia, quy định các thứ chẳng bao giờ có hiệu quả với mình cả.

Thay vào đó, câu hỏi sẽ là, mình có yêu bản thân đủ nhiều để vượt qua khuôn mẫu cũ và đưa mình về với sự bình tâm vốn có? Mình có yêu đời sống đủ nhiều để bỏ hết hời hợt, giả tạm và chọn lấy những chậm sâu, thực chất?

Hãy nhìn vào cái chết và trả lời những câu hỏi cho việc sống.

Cách mình sống một ngày, rất có thể sẽ là cách mình sống một đời (nếu như không có biến cố nào xảy đến, vâng, rất có thể đấy).

Nếu hôm nay mình tiếp tục tặc lưỡi chọn quên mình trong đủ thứ trăng hoa, thì ngày mai cũng thế. Thứ 6 cũng thế, cuối tuần cũng thế. Thứ 2 tuần sau cũng thế.

Thật tàn nhẫn khi sống những tháng ngày ít ỏi này trong lãng quên, vô thức. Nhưng ta sẽ không bao giờ đổi thay nếu ta còn coi nhẹ những hành vi vô thức đó mỗi ngày.

Hãy yêu mình, yêu đời đủ nhiều để bớt ‘bắt’ mình lăng xăng khốn khổ trên mạng. Đủ nhiều để ở lại với mình, với hơi thở, với hiện tại duy nhất này…

Tuần vừa rồi là một tuần thú vị. Khi mà những ngày đầu tuần, mình trải nghiệm trạng thái tích cực đầy năng lượng, đầy tự tin, thì tiếp sau đó là 2 ngày mà tâm trạng mình rơi tự do. Rơi sâu vào một nỗi buồn, nỗi tuyệt vọng không đầu không cuối. Lồng ngực nặng nề và chỉ muốn khóc để dốc bớt sự chật chội. Những nghi hoặc, ngổn ngang vốn không làm phiền mình nhiều những lúc bình thường, chợt đồng loạt đổ bộ, khuyếch đại khiến mình hoảng hốt không biết phải đối diện làm sao ngoài cách bị cuốn đi ào ạt. Dễ dàng chỉ trích, ghét bỏ bản thân, dằn vặt trước những sai sót nhỏ nhất, lải nhải câu chuyện rằng mình không xứng đáng. Mà chẳng có lý do gì nhất định cả, có những ngày như vậy. Đùng cái chìm vào cơn bão tiêu cực lúc nào không hay. Bối rối vì bất ngờ. Chỉ biết nằm bẹp một chỗ, hững hờ. Nhưng cũng chính lúc đang nằm đấy, tâm trạng lại dần dần khá lên. Nhìn lại, không thấy cái gì nghiêm trọng để mà tiêu cực như vừa rồi. Thứ năng lượng nặng trịch vừa đè lên mình bỗng nhiên vơi bớt đi, rồi cứ thế qua 1 giấc ngủ, qua 2 giấc ngủ, lại thấy ổn hơn, lại dần vào lại điểm cân bằng. Bước ra thảnh thơi và biết rằng những ngày không vui rồi cũng sẽ lại đến.

Nhưng cứ mỗi lần đi qua một nỗi buồn, nỗi tự ti, sự nghi hoặc, ghét bỏ, phán xét, tuyệt vọng đó, lại một lần mình hiểu rõ hơn về sự vô thường của cảm xúc. Rằng một ngày tiêu cực vốn là điều hiển nhiên để ngày sau tích cực. Đời sống vốn là những mặt đối đãi như vậy. Một ngày bỗng thấy chán là để hôm sau có sức mà thấy hào hứng. Bởi hào hứng mãi cũng mệt mà, đúng không? Phải chán chường để nghỉ ngơi chứ. Tâm trạng là như vậy. Lên xuống là để giúp mình cân bằng. Vui buồn là để mình cân bằng. Đừng bám víu vào một ngày tuyệt vời, cũng đừng xua đuổi một ngày tệ hại. Tất cả chỉ là dòng sông cảm thọ đang chảy qua trước mắt, và mình đương nhiên không phải là những cảm thọ ấy. Mình là nhân chứng thôi mà.

Khi những người thân yêu có một ngày không vui, cũng vậy. Ta đâu nhất thiết phải làm quá chuyện đó lên. Hay thấy yếu lòng vì thấy họ buồn. Buồn đi, tại sao lại không chứ? Chán nản đi, tuyệt vọng đi, tại sao không nhỉ? Ai cũng cần học cách tự mình nhâm nhi nỗi buồn, để ngày sau biết nhẹ nhàng vui. Nếu an ủi chỉ là lời sáo rỗng, thì đừng cố làm ai thấy khá lên. Chỉ cần hiện hữu với họ ở đó là được rồi. Đôi khi để người thương tự thân trải nghiệm sự tiêu cực lại là việc tử tế nhất ta có thể làm. Chỉ qua tiêu cực, người ta mới biết lắng lại mà tìm về chính mình đấy thôi.

Để nhìn thấy sự thật của mình và sống theo sự thật của mình mới cần thật nhiều dũng khí làm sao! Dũng khí để nghe mình, làm điều mình muốn cho dù xung quanh tung hô lợi danh và coi nhẹ tất cả những thứ còn lại: như sức khỏe tinh thần, niềm vui, ý nghĩa, sự tận hưởng, hiện tại,... Và thường thì, bên trong ta luôn là một bãi chiến trường. Giữa cái bản ngã khát khao được chứng tỏ cho xã hội, và một trái tim nhẹ nhàng vốn chỉ muốn được vui, muốn biết đủ, để sống sâu sắc trong từng giây phút trước khi ngừng đập.

Cuộc chiến này chưa bao giờ dễ dàng. Sự giằng xé thường rất đau đớn và cái kết lúc nào cũng ngổn ngang. Cái chết thì vẫn đang chờ, và vẫn đang đến gần hơn. Cái chết vẫn là điều tuyệt đối chắc chắn. Ấy vậy mà trong thân thể này ta vẫn tiếp tục vật lộn, ước gì ta chẳng phức tạp và mâu thuẫn đến vậy. Dù chọn theo mình hay theo người, thì mỗi lần bản ngã chạm trán trái tim vẫn luôn là một lần cấu xé, ngờ vực, hoang hoải, mông lung. Rồi lại đi tiếp thôi. Thâm tâm ta biết là ta vẫn chẳng thể chối từ cái tiếng gọi bên trong được: được làm điều hòa-hợp, được sống đủ chậm và đủ sâu, được làm chủ thời gian để thấu hiểu mình, để được sống Ý THỨC trước khi chết.

Giai đoạn về quê thường là một bài test khó cho nhiều người. Khi nơi đó ta phải đối diện thường xuyên với những quan điểm trái khác từ bố mẹ, họ hàng. Khi nơi đó, nếu ta không có DANH TIỀN TÌNH thì ta coi như chẳng có gì cả. Chẳng ai ta có thể thực sự trò chuyện, bởi mọi thứ có thể nói đều sẽ xoay quay DANH TIỀN TÌNH. Ta hùa theo, nhưng bên trong ta héo úa. Ta nghi ngờ và mỏi mệt. Ta chông chênh và thấy thiếu an toàn. Để ta biết ta vẫn còn non tơ như thế nào về mức độ chấp nhận và tin cậy bản thân. Để biết ta vẫn còn có rất nhiều nỗi sợ lớn: nỗi sợ không được trân trọng (vì không 'thành công'), nỗi sợ bị xem nhẹ, nỗi sợ không thuộc về, nỗi sợ thua kém người khác. Ta còn TƯỞNG rất nhiều, và người khác cũng TƯỞNG rất nhiều, theo cách của họ.

Ta vẫn còn thiếu chắc chắn về chính mình. Ta vẫn dễ dàng bị lung lay. And it's okay. Ai cũng cần thêm thời gian và trải nghiệm để vững vàng hơn vào chính mình. Để chấp nhận toàn bộ bản thân và tin tưởng vào những gì ở bên trong. Đó là một bài học LỚN.

Vì nếu không có nghịch lý giữa cái tôi và cái tim, thì sao ta có thể trưởng thành?

So it's okay to be doubful. It’s okay to be uncertain.

Bài nhạc hôm nay:

Lần 2 xem lại Trời sáng rồi, ta ngủ đi thôi và cảm xúc vẫn trinh nguyên như lần đầu. Nếu có khác, thì đó là thêm một chút rung động, đẹp đẽ, đằm thắm hơn.

Thực ra, motif của phim không phải là mới. Kinh điển là có Trilogy Before nè. Cũng là hai con người va vào nhau đôi tiếng đồng hồ trước khi mỗi người mỗi ngả. Tuy nhiên mình còn chưa xem hết Before Sunrise nữa. Đơn giản vì bối cảnh là trời Âu, diễn viên chẳng phải người Việt, nên mức độ cảm thấy đồng nhịp không cao. Ở một khía cạnh nào đó, cũng hơi sến so với gu của mình. Với cả, phim có 3 phần lận. Cá nhân mình vẫn thích những phim lẻ có duy nhất một phần hơn, khi mọi thứ còn dở dang, bí ẩn, và ta chỉ có thể viết tiếp bằng trí tưởng tượng.

Nhiều người bảo Trời sáng rồi, ta ngủ đi thôi vẫn còn sượng, những cuộc hội thoại hay những pha vào nhạc. Mình cũng thấy vậy, nhưng mà thứ tha bỏ qua được hết. Mình vẫn trôi êm đềm qua từng khung hình, từng câu chuyện, từng lời nói của cả 2 nhân vật, dẫu biết ‘rõ là diễn’ nhưng mà sao vẫn cứ hòa nhịp say sưa.

Hình như cái gì cuối cùng cũng đẹp lạ kỳ. Sài gòn vốn đẹp thế hay là bởi ngày cuối cùng ở Sài Gòn khiến nó đẹp thế? Thanh và Tâm là bởi gặp nhau ngắn ngủi mà quấn quýt và mở lòng, vì nếu mai họ còn gặp nhau thì hẳn ngày đó đã chẳng đặc biệt đến vậy.

Lần đầu, họ vô tình gặp nhau qua một cuốc grab, trong ngày chạy cuối của Thanh ở Sài Gòn. Ríu rít đủ chuyện, từ những kỷ niệm vu vơ cho đến mấy câu quan điểm nghe cũng deep. Nói như mơ, nói như thơ. Chẳng phải hỏi han gì về công việc, quê quán hay kế hoạch. Cả hai cứ tự nhiên trải lòng, ngẫu nhiên, không đầu không cuối. Mình thích kiểu nói chuyện mộng mơ như vậy. Hai kẻ lạ vô tình giao nhau tại một ngày đẹp trời. Ai cần quá khứ, ai cần tương lai. Chỉ cần bây giờ, đơn thuần nhìn nhau, chia sẻ không phán xét, vì ta đâu có liên quan gì. Không liên quan, không quan tâm, nhưng bởi vậy mà chân thành.

Thanh và Tâm dễ khiến những đứa còn trẻ còn dở dở ương ương thấy đồng cảm. Khi học hành thì cũng xong rồi, nhưng sự nghiệp lại chưa đâu vào đâu. Còn vật lộn với mớ ngổn ngang giữa chính mình và kỳ vọng của bố mẹ, vật lộn với những câu hỏi, nghi ngờ, cô đơn, với khát khao được làm điều mình thích và những nỗi sợ. Họ đều cùng đang đi tìm mình qua trải nghiệm, đam mê, tình yêu. Họ lạc lối, mà cũng chẳng lạc lối. Những người trẻ đang ở trong giai đoạn chông chênh, không chắc chắn, biết rõ mình không thích gì, nhưng lại chưa trải đủ vấp ngã, đủ thất bại để được yên ổn với điều mình yêu.

Có những người nói chuyện rất hợp, nhưng chắc chắn không phải để yêu. Thanh và Tâm là như vậy. Lần thứ hai họ gặp nhau là tận 1 năm sau, và cũng tình cờ bởi vì chẳng ai cho ai sđt, zalo hay fb sau lần gặp đầu cả. À, có sđt trên app nhưng mà Tâm bị chặn luôn sau ngày duy nhất gặp nhau. Thì đó mới là phim, bởi ngoài đời chẳng ai làm vậy. Dụng ý là muốn cuộc gặp gỡ này giữ nguyên được chất thơ vấn vương của nó. Vẻ đẹp của sự dở dang, pha chút luyến tiếc, không thể chạm vào, chẳng thể xin thêm. Một cuộc gặp ngắn ngủi đến mức nếu không giữ lại một bức ảnh, ta ngỡ nó vô thực, là mơ, nhưng đủ để in dấu trong tim êm đềm, thổn thức. Cho ta thấy đời đôi khi cũng thật lãng mạn và nên thơ, và vì vậy mà nó thật đáng sống ^^

Mình cũng từng gặp ít người, họ đem đến rung động bất ngờ và thoáng chốc. Qua những mẩu chuyện nhỏ nhặt, những ngày lướt ngang. Quyết định của mình luôn là giữ nguyên hiện trạng cảm xúc đó cho đến khi nó bốc hơi như chưa từng có. Không cố gắng níu giữ hay kiếm thêm. Nếu có thêm, thì nó nên là tự nhiên và tình cờ. Có những khoảnh khắc tốt nhất là để lưu lại mà ngắm nghía thay vì cố chấp can thiệp để rồi phá tan luôn vẻ đẹp ban sơ thuở đầu.

Và nhạc phim. Nghe bao nhiêu lần mình vẫn thấy nhạc hay và chạm. trong bối cảnh của phim, chúng đáng yêu và phù hợp. Mỗi lần nghe là lại thấy mềm mại hẳn ra, thấy yêu đời, yêu người, yêu cả những lắng lo ngày thường.

Với mình, Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi là một bộ phim rất dễ thương. Bất chấp mọi chi tiết sống sượng, nó vẫn khiến tim bạn tan chảy. Khiến bạn muốn nhìn đời qua con mắt đa cảm của người nghệ sĩ bên trong, để thấy cái đẹp trong cả những chông chênh, chơ vơ và những đơn sơ giản dị đời thường…

Còn đây, là một đoạn trích mình rất mê trong phim ^^